Ferdi ANAR

Evet arkadaşlar bu dersimizde basit Led Diyot devresine direnç ekleyerek oluşturabileceğimiz devreleri inceleyeceğiz.
Bir devreye direnç eklememizin sebebi, devrede kullanılan almaçların çalışması için gerekli olan akım değerine ulaşmaktır.
9V bir pil kaynağına Led Diyotu dlrek bağlarsak Led Diyorun çalışma değerinden fazla akım uygulanacağı için Led diyotumuz yanabilir. Veya yanmasa bile ömrü kısalır.Bütün elektronik devre elemanları için bu özellik değişmezdir.Hatta insanlar için de bu böyledir.
Devremizi inceleyecek olursak arkadaşlar:
Görüldüğü gibi basit led diyot devresi kurulmuş ve 380 ohm değerindeki direncemiz devreye seri bağlanarak Led diyota gelen akım değerini azaltmış.
Devredeki Akım değerini hesaplamak için
E=I*R formülünden faydalana bilirsiniz.

LM3909 Flip Flop

Oldukca basit  bir LM3909 led ve kondansatör besleme voltajı 1.5 volt yüksek voltajlar ile çalıştırabilirsiniz.  Devrede kondansatör değeri 220uf 470uf arası olabilirledin yanıp sönme hızını kondansatör değeri ile ayarlaya bilirsiniz.

İki adet BC547 ile gerçekleştirilmiş 10k direnç ve 100uf kondansatörlerin değerlerini değiştirerek hızı ayarlayabilirsiniz ledleri seri bağlayarak led sayısını arttırabilirsiniz 470 ohm direnclerin değerlerini besleme voltajı ile orantılı değiştirmelisiniz yada iptal edebilirsiniz 12volt besleme voltajında 470ohm dirençleri iptal edip seri bağlanmış 6 adet LED Kullanabilirsiniz.

İlerleyen (yürüyen) Işıklar

Belli bir periyotta birbirini takip eder şekilde yanan ışıklara (Şekil 1’de gösterildiği gibi) ilişkin devre şeması Şekil 2’de gösterilmektedir. Bu devre 8 adet LED’i yaklaşık olarak 0,8 saniye aralıklarla yakmaktadır. LED’leri istediğiniz şekilde bağlıyarak değişik efektler elde edebilirsiniz. Mesela her bir LED’i bir yeldeğirmeninin 8 kanatçığından biri olacak şekilde yerleştirdiğiniz takdirde size yeldeğirmeninin dönme efektini verecektir. Şekil 1’de gösterilen her bir LED’e paralel LED’ler bağlamak koşuluyla LED sayısı arttırılabilir.

U1 ile gösterilen 555 entegresi belli bir periyottaki darbeleri üretmek için kullanılır. Şekil 2’deki bağlantı şekliyle 555’in 3 nolu bacağındaki çıkış geriliminin periyodu T = 0,695 (Ra + 2Rb) C1 ifadesinden hesaplanabilir. Aşağıdaki tablo değerleri için T periyodu yaklaşık olarak 0,8 saniyedir. Devrede TTL lojik elemanları kullanıldığı için Vcc gerilimi 5 V olmalıdır. Bu devre için gerekli olan 5 V gerilim 7805 entegreli devre kullanılarak elde edilmiştir (giriş gerilimi V1 9 V’luk bir pildir).

555 entegresinin çıkışındaki sinyalin frekansı 74LS74 flip-flop entegresi kullanılarak yarıya daha sonra da dörtte bir değerine düşürülmüştür. Bu şekilde elimizde frekansları birbirinin yarısı olan üç sinyal bulunmaktadır. Bu sinyaller 555’in 3 numaralı bacağı (periyot=Ts), 74LS74 entegresinin 5 numaralı bacağı (periyot=2Ts) ve 74LS74 entegresinin 9 numaralı bacağındadır (periyot=4Ts). Şekil 3’de bu sinyaller sırası ile gösterilmektedir (a, b ve c). Son olarak da 74LS138 entegresi kullanilarak bu üç sinyalden 8 adet çıkış elde edilerek LED’ler sürülmektedir. Bu entegrenin çıkış uçları lojik yüksek seviyesindedir ve üç girişe bağlı olarak 8 çıkıştan sadece bir tanesi lojik düşük seviyesine getirilmektedir. Dolayısıyla LED’lerin negatif terminalleri entegrenin çıkış uçlarına bağlanmıştır.

Not: Bu devrede yapılan işlem CD4017 (divide-by-10 counter) sayıcısı ile de yapılabilir. Bu durumda U2 ve U3 entegresi yerine sadece CD4017 entegresini kullanarak 10 adet LED’den oluşan yürüyen ışıklar yapabilirsiniz. Bu entegre için sayıcı sinyali yine 555 entegresinin çıkışından elde edilir

Belli bir sırada yanan ışıkların devre şeması için parça listesi

Vcc
+5V doğru gerilim

Ra
2.2 kW 1/4 watt direnç

Rb
4.3 kW 1/4 wattdirenç

C1
100 µF 25V elektrolitik kapasitör

U1
LM555 zamanlayıcısı

U2
74LS74 çiftli D-tipi flip-flop

U3
74LS138 3-giriş 8-çıkışlı decoder

Rx
330 W 1/4 watt direnç

LED1-8
Genel amaçlı ışık veren diyot (LED)

12 V Akü Gerilim Seviye Göstergesi

Şekil 1’de 12 V’luk bir akü gerilim seviyesini 10 adet LED ile gösteren devre şeması verilmektedir. Devrenin ana elemanı LM3914 entegresidir. Bu entegre içerisinde 10 adet gerilim bölücüyü ihtiva eden 10 adet karşılaştırıcı vardır. Bu gerilim bölücünün alt ve üst uçları entegrenin 4 ve 6 numaralı bacaklarıdır. Entegre 7 ve 8 numaralı bacakları arasında 1,25 V’luk bir referans gerilim oluşturmaktadır.

Seviyesi izlenecek akü gerilimi bir gerilim bölücü kullanılarak 5 numaralı bacağa uygulanır. 12 V için 5 numaralı bacağa gelen gerilim 1,52 V’dur. Minimum seviye R2 direnci ile ayarlanırken maksimum seviye R4 direnci ile istenilen değere getirilir. Bu devrede 4 numaralı bacaktaki alt gerilim 1,48 V (11,5 V akü gerilimine takabül eden) ve 6 numaralı bacaktaki üst gerilim 1,897 V (14,5 V akü gerilimine takabül eden) değerindedir. Alt gerilim seviyesinden itibaren her 300 mV gerilim artışında LED’ler 1 numaradan itibaren yanmaya başlıyacaklar ve 1,897 V da ise bütün LED’ler yanmış olacaktır.

Gerilim arttıkça LED’ler sıra ile yanarken bir alt seviyedeki LED sönmeyecektir (sütün gösterge). Bu entegre aynı zamanda gerilimi nokta şeklinde de gösterebilmektedir (herhangi bir gerilim seviyesinde sadece bir adet LED yanacaktır). Bunun için tek yapılması gereken +Vcc gerilimine bağlı olan 9 numaralı bacağa hiç bir bağlantı yapılmamasıdır (9 numaralı bacak boşta olmalıdır).

Akü gerilim seviyesi göstergesi devre şeması için parça listesi

Vcc
+15V doğru gerilim

Vb
Seviyesi gösterilecek olan doğru gerilim

R1
280 W 1/4 watt direnç

R2
100 W ayarlı direnç

R3
680 W 1/4 watt direnç

R4
100 W ayarlı direnç

R5
280 W 1/4 watt direnç

R6
33 kW 1/4 watt direnç

R7, R8
5.6 kW 1/4 watt direnç

C1
1 µF seramik kapasitör

U1
LM3914 nokta/sütün gösterge sürücüsü

LED1-10
Genel amaçlı ışık veren diyot (LED)

Trafosuz Merdiven Otomatiği

Şekildeki devrede, trafo kullanılmadan, beslemesi direk 220V’un kondansatörle düşürülmesi sonucu elde edilmiş merdiven otomatiği görülmektedir.

Hem faz hemde nötr, röle kontaklarından geçirilmiştir. Butona basıldığı zaman devre nötr bağlantısını sağlar ve çalışmaya başlar. Ayarlanan süre dolunca röle kontakları açar ve hem nötr, hemde faz kesilmiş olur.
Devre Şeması